جزوه سیستم اطلاعات مکانی – GIS

جزوه سیستم اطلاعات مکانی – GIS

دانش و استفاده از Geographical Information Systems) GIS) صرفا به مهندسی برق محدود نمی شود و اگر بخواهیم منصفانه به داستان نگاه کنیم رشته برق به تازگی از مزایای GIS در حال استفاده و بهره برداری می باشد و قطعا در این مسیر نوپاست. با این وجود به دلیل مزیت های بسیار خوب این سیستم، وزارت نیرو به استفاده از آن در سال های اخیر علاقه خوبی نشان داده است.

سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی ابزار قدرتمندی برای جمع آوری و تحلیل داده‌های مختلف مکانی هستند که در نهایت پیچیدگی‌های مسائل مربوط به کمیابی منابع را مرتفع کرده و امکان بهینه کردن استفاده از آن‌ها را فراهم می‌آورند. جی. آی. اس (GIS) ابزار علمی جهت جمع آوری، کنترل اطلاعات صحیح و متنوع جغرافیایی (مکانی) و توصیفی را در صنعت برق به ارمغان آورده است و نهایتاً ابزار موثری جهت درک رابطه بین پدیده‌های مختلف جغرافیایی بحساب می‌آید.

در ادامه بخوانید  کتاب آشنایی با پست های GIS

امروزه تعداد زیادی از مدیران و تصمیم گیرندگان تشخیص داده اند که استفاده از تکنولوژی جی. آی. اس (GIS) در ارتباط با داده‌های حجیم، پیچیده و تصمیم گیری‌های مبتنی بر این داده‌ها، اجتناب ناپذیر است. تکنولوژی جی. آی. اس (GIS) در عرض دو دهه گذشته بنحو چشمگیری توسعه یافته است.

جی. آی. اس (GIS)، روش نوینی برای نگرش به اطلاعت جغرافیایی

سیستم جی ای اس بروی فضای ابری

سیستم جی ای اس بروی فضای ابری

سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی “Geographical Information Systems” که به اختصار GIS نامیده شده اند، سیستم نوینی جهت جمع آوری، ذخیره و آنالیز اطلاعات و پدیده‌های جغرافیایی در مواردی که موقعیت و شرایط جغرافیایی پدیده‌ها ویژگی مهم و حساس برای آنالیز به شمار می‌روند، می باشد. به عبارت دیگر، GIS کلیه اطلاعاتی را که به نحوی به مکان جغرافیایی مربوط می‌شوند. اعم از تصویری یا رقومی در بر میگیرد. به زبانی ساده تر، GIS مجموعه‌ای از نقشه‌ها و اطلاعات توصیفی مربوط به عوارض موجود در نقشه‌ها را در خود گردآوری می‌کند.

نظام سنتی ذخیره داده‌ها در مقایسه با GIS

هر تشکیلاتی بر یک نظام جمع آوری، ذخیره و پردازش اطلاعات متکی است که ممکن است در سطوح مختلفی از کامپیوتر بهره بگیرد. به هر صورت در حال حاضر در تشکیلات مربوط به مدیریت منابع طبیعی، بطور کلی و مدیریت منابع آب به ویژه (مهندسین مشاور، شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی وابسته به مدیریت منابع نظیر وزارت کشاورزی، وزارت نیرو، و …) نارسایی‌های متعددی در نظام ذخیره و پردازش داده‌ها به چشم می‌خورد که رفع آن‌ها در نظام “سنتی” موجود، بسیار دشوار است:

روش، شکل و محل ذخیره اطلاعات مکانی (نقشه ها) و توصیفی کامل و یکدست نیست، بخشی از اطلاعات به صورتی پراکنده در فایل‌های کامپیوتری ذخیره شده و بخش دیگر در زونکن‌ها و نقشه‌های کاغذی حفظ می‌شود که از لحاظ فیزیکی آسیب پذیر بوده و تغییر، اصلاح و تکثیر مجدد آن‌ها با صرف هزینه و وقت قابل توجهی همراه است.

اطلاعات مکانی یا نقشه‌های یک پروژه به صورت استاندارد حفظ و ثبت نمی‌شوند. سیستم مختصات جغرافیایی متفاوت است و بعلت یکسان نبودن مقیاس نقشه‌ها هم‌پوشی نقشه‌ها عملی نیست.

منابع تهیه نقشه متفاوت است و عدم هماهنگی بین نقشه هایی که از منابع متفاوت تهیه شده اند و در گروههای تخصصی مختلف یک طرح مورد استفاده قرار می‌گیرند در بسیاری از موارد مشکلاتی پیش می‌آورند.

گروههای مختلف تخصصی طرح ممکن است مستقل از هم و با معیارهای متفاوت اقدام به تهیه نقشه موضوعی واحدی از یک پروژه بنمایند. به عبارت دیگر، اطلاعات مشابه به صورت‌های گوناگونی ذخیره می‌شوند (مثلاً نقشه‌های مختلف با تعاریف متفاوتی از مقولات بکار‌بری اراضی به کار می‌رود).

فرمت داده‌ها یکسان نیست و تبادل اطلاعات بین گروه‌های مختلف کم است (هر گروه به طور مستقل داده‌های خود را ذخیره می‌کند).

سرعت واکشی و پردازش اطلاعات کم است و قابلیت تحلیل داده‌های حجیم و پیچیده محدود است.

لایه های نقشه برداری

لایه های نقشه برداری

در مقایسه با روش سنتی، ذخیره و سازماندهی داده‌های یک طرح در محیط GIS یک آرشیو نیرومند و سازمان یافته ایجاد خواهد کرد که در آن نقشه‌ها و اطلاعات مربوط به طرح به صورتی منسجم در چهارچوب طرح یکپارچه شده و مجموعه کاملی از نقشه‌ها و اطلاعات توصیفی در آن بسته بندی می‌شوند. در این مجموعه، مغایرت‌ها و عدم تطبیق‌ها به راحتی شناسایی و رفع می‌شوند. فرمت داده‌ها یکسان و تبادل داده‌ها آسان است.

به این ترتیب تمام گروه‌های تخصصی دست اندرکار پروژه از یک بانک واحد اطلاعاتی استفاده می‌کنند. نتیجه پردازش داده‌ها در هر گروه تخصصی نیز می‌تواند در این مجموعه ذخیره شود. استفاده تمام گروه‌های تخصصی از یک بانک واحد اطلاعاتی از بسیاری از دوباره کاری‌ها پیش گیری کرده و این امکان را فراهم می‌آورد که اطلاعات مکانی و توصیفی به صورتی یکدست و هماهنگ (مثلاً با دستگاه مختصات جغرافیایی یکسان) مورد استفاده گروه‌های مختلف تخصصی قرار گیرد.

ولی آنچه که در مقایسه روش “سنتی” و استفاده از GIS در ارتباط با ذخیره داده‌ها گفته شد تمامی مطلب نیست. در واقع آنچه که GIS را از روش سنتی ذخیره و پردازش داده‌ها متمایز می‌کند قابلیت هایی است که در بازیابی و تحلیل داده‌ها به کار می‌آید. این سیستم‌ها بویژه در تعریف و تحلیل انواع شبکه بسیار کارآمد هستند.

کاربردهای ویژه جی. ای. اس (GIS) درمدیریت شبکه برق

شبکه‌های برق در مقایسه با شبکه‌های دیگری نظیر شبکه آب از پیچیدگی بیشتری برخوردارند و عموما متشکل از تأسیسات، کابل‌ها و سیم ها، ترانسها، کنتور‌ها (مشترکین) و اجزای دیگری هستند که مدیریت آن مستلزم داشتن ابزار توانمندی جهت ذخیره و سازماندهی اطلاعات و نقشه هاست. امروزه سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی به عنوان کارامدترین سیستم (و به طور منحصر بفرد) جهت مدیریت شبکه‌ها از جمله شبکه برق شناخته و به کار گرفته شده اند.

در ادامه بخوانید  دیسپاچینگ چیست؟

کاربرد ویژه سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی در مدیریت شبکه‌های برق را به شرح زیر می توان خلاصه کرد:

ذخیره سازی و سازماندهی داده‌های طرح (نقشه‌ها و اطلاعات توصیفی مربوط به آنها)

  • پلان شبکه برق
  • نقشه موقعیت ترانس ها، پایه ها و سایر اجزای شبکه
  • نقشه موقعیت مشترکین
  • نقشه تقسیم بندی مناطق
  • نقشه عمومی شهر (خیابان ها، عوارض شاخص)
  • نقشه پراکندگی جمعیت
  • اطلاعات توصیفی
  • سیم‌ها و کابل ها: قطر، جنس، نوع، تاریخ، نصب، تعداد مدار، شماره ترانس مربوطه
  • ترانس: شماره ترانس، سال ساخت، سال نصب، ظرفیت، ولتاژ، آدرس
  • مشترک (کنتور): شماره اشتراک، نام مشترک، نوع اشتراک (تک فاز، سه فاز و …)، نوع کنتور، فاز تغذیه، قدرت و …
  • پایه: طول، اندازه، تعداد مقره، نوع طرح، فونداسیون (بتنی، سنگ و خاک)
  • تراکم یا میزان جمعیت در نقشه تراکم جمعیت
  • کدهای ناحیه در نقشه تقسیم بندی مناطق
  • مشخصات عوارض شاخص شهر
  • نام و مشخصات خیابان های شهر
  • و …

تحلیل اطلاعات

وجود قابلیت‌های متنوع تحلیلی در نرم افزارهای معتبر GIS امکان انجام تحلیل‌های گوناگون را فراهم می‌آورد. امکان انجام تحلیل‌های مختلف در شبکه، تلفیق نقشه‌های موضوعی مختلف و اطلاعات توصیفی مربوط به آن‌ها با یکدیگر، امکان تلخیص نقشه‌ها، امکان حریم یابی و قابلیت‌های متعدد تحلیلی دیگر GIS از دو جهت به کمک کارشناس طراح خواهد آمد؛ وجود این قابلیت‌ها به کارشناس طراح کمک خواهد کرد تا طرح‌های پیشنهادی را بررسی و آنالیز کرده و به کمک قابلیتهای نیرومند بازیابی اطلاعات به “اگر”‌ها پاسخ گفته و تنگنا‌ها و مشکلات طرح را به سهولت ببیند و نهایتاً انتخاب مناسبی انجام داده و تصمیم مقتضی به عمل آورد. ضمناً گزینه‌های انتخاب شده می‌توانند به تنهائی از جهات مختلف بررسی شدهو با لحاظ کردن پارامترهای طراحی در بانک اطلاعاتی GIS طراحی دقیق و مناسبی به عمل آید.

گزینه‌های احتمالی مختلف از جهات اقتصادی و فنی به راحتی در محیط GIS قابل مقایسه اند، به همین جهت می‌توان از قابلیت‌های تحلیلی GIS جهت مقایسه گزینه‌ها و انتخاب گزینه مناسب به نحو مطلوبی استفاده کرد.

قابلیت تحلیلی GIS در مرحله بهره برداری کمک شایانی به بهره برداری بهینه از طرح خواهد کرد. اطلاعات ذخیره شده در سیستم در زمینه‌های گوناگون در جهت بهره برداری بهینه از طرح به کار خواهد آمد. از جمله:

  • محاسبات، برآورد‌ها و تحلیل‌ها GIS model
  • زمان بندی و کنترل مصرف برق در شرایط اضطراری
  • برآورد هزینه‌های اصلاح شبکه در یک منطقه مورد نظر
  • تعیین تعداد انشعابات منصوبه روی یک ترانس و امکان اتصال انشعابات دیگر
  • تعیین نوسانات فصلی و روزانه در یک نقطه
  • مشخص کردن مشترکینی که در نتیجه خاموش کردن یک ترانس بی برق می‌شوند
  • مشخص کردن ترانسی که یک مشترک یا بخشی از شبکه را تغذیه میکند
  • مشخص کردن نزدیک‌ترین ترانس برای ایجاد انشعاب (های) جدید
  • تعیین مناطق مصرف غیر عادی
  • شناسایی مشترکین پرمصرف
  • شناسایی و اصلاح کنتورهای خراب یا دستکاری شده
  • ارزیابی توانایی تاسیسات موجود در خدمات دهی بطور کلی و پذیرش انشعاب‌های جدید و یا مشترکین جدید
  • شناسایی بدهی‌های بالای میزان معین. شناسایی و محاسبه کلی بدهی‌ها

نتیجه نهایی و انتخاب GIS

اطلاعات مربوط به شبک برق بسیار متنوع، حجیم و پیچیده است. سازماندهی، بازیابی و پردازش این داده‌ها با روشهای سنتی اگر غیرممکن نباشد بسیار دشوار، وقت گیر و توام با خطاست. GIS به عنوان راه حل اجتناب ناپزیری جهت ذخیره، سازماندهی و تحلیل داده‌های مربوط به شبکه شناخته شده و در بسیاری از کشور‌ها برای مدیریت شبکه‌های برق بکار گرفته می‌شود.

بدین ترتیب، GIS بطور کلی بعنوان سیستمی کارآمد جهت ذخیره و سازماندهی داده‌های حجیم گرافیکی (نقشه ها) و توصیفی رقومی شبکه، وبطور ویژه بعنوان سیستمی با ابزار نیرومند جهت افزایش کارایی شبکه، رفع تنگنا‌ها و نقایص شبکه، اداره امور مشترکین، یافتن راه حل‌های بهینه جهت گسترش شبکه، برخورد با مشکلات مقطعی و پیش بینی نشده شبکه و بسیاری موارد دیگر بکار می‌آید.

 

 

دانلود با لينک مستقيم آموزش جامع نرم افزار آرک | با حجم 9 مگابايت

دانلود با لينک مستقيم آموزش انگلیسی GIS | با حجم 8 مگابايت

دانلود با لينک مستقيم جزوه کامل آموزش GIS | با حجم 4 مگابايت

دانلود با لينک مستقيم جزوه آموزش GIS | با حجم 4 مگابايت

دانلود با لينک مستقيم جزوه آموزشی arcgis | با حجم 37 مگابايت

دانلود با لينک مستقيم دستورالعمل های همسان نقشه برداری | با حجم 1 مگابايت

دانلود با لينک مستقيم جزوه تکمیلی درس فتوگرامتری | با حجم 2 مگابايت

 

راستی! برای دريافت مطالب جديد در کانال تلگرام PowerEn عضو شويد.

تلگرام

 

تیم تولید محتوا
ما در تیم تولید محتوای PowerEn، سخت در تلاش هستیم تا بهترین مقالات و کتب آموزشی در زمینه مهندسی برق را برای شما فراهم نماییم، امیدواریم بتوانیم هرچند کوچک به شما کمکی کرده باشیم، سرپرست تیم سام هنرور.
همراه ما باشید در کانال تلگرام مهندسی برق کانال تلگرام PowerEn

دیدگاه بگذارید

avatar
انواع دیگر فایل
 
 
 
  اطلاع رسانی با ایمیل  
اطلاع از

نظرت در مورد یه همراه همیشگی چیه!؟

 

 برای شروع این همراهی کافیه ایمیلت رو ثبت کنی - همین

عالی بود حالا از سایت لذت ببر